تاکنون صدها نگارش گوناگون سیستم عامل توسط برنامه نویسان طراحی شده است که برخی از آنها تنها روی یک رایانه یا دستگاه خاص کار میکردهاند و برخی نیز جهانگیر شدهاند.
هنگامی که صحبت از مقایسه پیش میآید رسم معمول آزمایشهای نرمافزاری این است که بهترین چیز را معرفی کنند.
بسیاری از افراد خاطرات خوبی را با سیستمهای عامل قدیمی سپری کردهاند و اگر موج شدید فناوری نبود شاید بهاین زودی ها از آنها دل نمی کندند , اما در این میان کسانی هم هستند که تجارب بدی را با سیستمهای عامل سپری کردهاند
بهترتیب توالی زمانی به بدترین سیستمهای عامل معروفی که تاکنون منتشر شدهاند نگاهی خواهیم انداخت:
سال ۱۹۶۴: ۳۶۰/OS
منظور از این نسخه آن سیستم عامل معروف آی بی اِم (IBM) نیست که با قابلیت اشتراک زمانی (Time Sharing) تحول زیادی در سیستمهای عامل ایجاد کرد.
منظور نسخه اولیه آن است که فِرِد بِروکس (Fred Brooks) مدیر پروژه آن اذعان داشته بود که برنامههای کنترلی اش مشکل دارد حافظه بیشتری از آنچه فکر میکردند مصرف میکند و بسیار کند است.
اواخر دهه ۶۰: ITS
سیستم اشتراک زمانی غیرهمخوان (Asynchronous) بهزبانهای اسمبلی ۶DEC PDP- و ۱۰PDP- نوشته شد و از فقط از فایلهای با نام شش حرفی داخل یک دایرکتوری پشتیبانی میکرد , هر فایل باید داخل دایرکتوری منحصربهفرد خودش قرار میگرفت و امنیت آن بسیار ضعیف بود و میتوانستید به سیستم هر کس وارد شوید بی آن که کلمه عبوری از شما بپرسد.
صرف نظر از رنج زیادی که باید برای استفاده آن متحمل میشدید و امنیتی که اصلا نداشت سیستم عامل مهمی محسوب می شد.
هر چند از زمان عرضه یونیکس (Unix) بسیاری از برنامههایی که روی آی تی اِس (ITS) نوشته شدند امروزه هم استفاده می شوند.
سال ۱۹۸۳ تا به امروز (بصورت ناقص): GNU Hurd
تا بهحال به این موضوع فکر کردهاید که چرا به لینوکس (Linux) میگویند گِنو لینوکس (GNU Linux)؟
پاسخ رسمی آن وجود هستهای برای سیستم عامل است که بر مبنای نرمافزار گِنو باشد و سیستم عامل کاملی را شکل دهد. گنو قرار بود در سال ۱۹۸۳ منتشر شود تا بهطور کل جایگزین سیستم عامل یونیکس شود.
اما بعد از حدود ۲۵ سال از توسعه آن گِنو هنوز هم کامل نشده است: هسته آن هرد هیچ وقت نتوانست کار خود را آغاز کند , تقریبا هیچ کس نتوانست از گِنو هِرد استفاده کند.
اما چرا گِنو هِرد را در ده سیستم عامل بد قرار دادهایم؟
بهاین خاطر که پس از گذشت یک ربع قرن، هنوز نتوانسته به قول خود عمل کند و اگر لینوکس نمیآمد تا گِنو را نجات دهد امروز بزرگترین شکست دنیای نرمافزاری آزاد را شاهد بودیم.
سال ۱۹۸۵: Windows 01/1
اولین تلاش مایکروسافت (Microsoft) برای تبدیل داس (DOS) متنی به ظاهری گرافیکی در یک کلام افتضاح بود.
ویندوز ۱ زشت بود و با دو سال تاخیر عرضه شد و خوب کار نمی کرد , این موضوع بهکنار هیچ نرمافزاری نبود که روی ویندوز کار کند , نرمافزارهای ویندوز تا زمان عرضه ویندوز ۰۳/۲ که دو سال بعد عرضه شد بطور کامل عملیاتی نشدند.
اگر بخواهیم با سیستمهای عامل همان سال مقایسه کنیم اَپِل (Apple) سیستم ۱/۲ خود را عرضه کرده بود که با پشتیبانی از پرینترهای لیزری و سیستم فایل پیچیده درختی اساسا امکان قیاس ویندوز و مک را سلب می کرد.
سال ۱۹۸۸: ۴٫۰ MS-DOS
بهنظر میرسد که مایکروسافت در این سال ها دیگر برای این سیستم عامل وقتی نمی گذاشت , نسخههای قبلی داس در زمان خود واقعا سیستم های عامل خوبی بودند , اما با عرضه داس ۴ مشخص نبود هدف چیست.
برنامهها ساعت به ساعت از کار می افتادند و درست وسط یک دستور سیستمتان متوقف میشد و کار نمی کرد.
غیر از صفحه آبی مرگ ویندوز هیچ چیز دیگری به این بدی نبود , کاربران رایانه برای حفظ سلامت عقلانی خود یا به نسخه قدیمی تر داس پناه می بردند یا به DR-DOS موسسه دیجیتال ریسِرچ (Digital Research).
نکته جالب این است که DR-DOS نامگذاری ویرایش های خود را مطابق با داس مایکروسافت انجام می داد تا عملکرد مشابه مایکروسافت را نشان دهد اما در سال ۱۹۸۹ DR-DOS را با ویرایش شماره ۵ عرضه کرد که هیچ شباهتی به داس نسخه ۴ مایکروسافت نداشته باشد.
سال ۱۹۸۹: SCO
اگر به نیمه پر لیوان نگاه کنیم SCO اولین یونیکسی بود که پردازش ۳۲ بیتی میکرد و رابط گرافیکی داشت , اما نیمه خالی لیوان این سیستم عامل به تله مرگبار معروف بود.
OpenDesktop در آن زمان بهترین تجارب رابط های گرافیکی را که هر کسی به چشم دیده بود به ارمغان می آورد , اما ویرایشگر متنتان مدام قفل می کرد و همگردان (compiler) های تمام سیستم را از کار می انداختند و معلوم نبود که کدام پنجره در حال فعالیت است؟!
سال ۱۹۹۶: JavaOS
میخواهید بدانید بدترین ایده برای راهاندازی سیستم عامل چیست؟
آن را بهزبانی بنویسید که از جاوای سال ۱۹۹۶ کندتر باشد , اما SUN با کمک IBM این ایده را عملی کرد.
سیستم عامل جاوا روی رایانه های شبکهای و سیستم های Embedded کار می کرد , اما جالب است بدانید میان این همه سیستمهای عامل Embedded تعداد کمی نام JavaOS را شنیدهاند.
SUN در سال ۲۰۰۶ بالاخره قبول کرد که ایده بدی است و برای همیشه آن را به بخش یادمان سیستم های خود منتقل کرد.
سال ۲۰۰۰: Windows Millennium یا Windows ME
تا زمانی که سیستم عامل دیگری از مایکروسافت چند سال پیش آمد ویندوز اِم ای در سبد بدترینها آخرین محصول مایکروسافت بهحساب می آمد.
این سیستم عامل در فهرست مجله PCWorld با عنوان بدترین محصولات فناوری تمام دوران شماره ۴ را بهخود اختصاص داده است و قرار بود هم سیستمعاملی ۱۶ بیتی باشد و هم سیستم عاملی ۳۲بیتی.
ویندوز اِم ای همه چیز داشت , کند بود , امن نبود , پایدار هم نبود , مایکروسافت نتوانست بیشتر از یک سال به فروش آن بپردازد و یک شکست کامل بهحساب می آمد.
سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶: Lindows
چه اتفاقی میافتد اگر لینوکس و ویندوز را کنار هم بگذاریم؟
لیندوز که اولین بار در سال ۲۰۰۱ عرضه شد قول داد که تمام برنامه های ویندوزی را در لینوکس اجرا کند , موسسه لیندوز بعد از چند ماه متوجه شد که ایده بدی را سرلوحه کار خود قرار داده است و حتی با کمک Wine هم نمی شود تمام برنامههای ویندوز را در لینوکس اجرا کرد , دست آخر نتوانست تمام برنامههای ویندوزی را روی لینوکس اجرا کند و خود را بهعنوان جایگزین ویندوز مطرح کند.
سال ۲۰۰۶: Windows Vista
ویندوز ویستا تنها سیستم عاملی است که همه بدون استثنا آن را در این فهرست قرار می دهید , شمردن معایب آن نیاز است؟
کند است , همخوانی سخت افزاری و نرم افزاری خوبی ندارد , نسخههای زیادی دارد و باز هم امنیت صحیحی ندارد و …
همه این ها باعث شد مایکروسافت زمان پشتیبانی از ویندوز اِکس پی (XP) را گسترش دهد , توسعه ویندوز ۷ (Windows 7) را با جدیت بیشتری دنبال کند و به همگان قول دهد که همه چیز در آینده برطرف خواهد شد.
این مقاله با کمی ویرایش از محل ترجمه شده اون در اینجا نوشته شده.
پی نوشت: ولادت حضرت معصومه و روز پرستار رو به همه و بخصوص جامعه زحمتکش پرستاری تبریک عرض می کنم.
در نگارش این نوشته مورد استفاده قرار گرفته:
ترجمه: